AI-geletterdheid en certificering in ICT en media.
ICT en media zijn de bedrijfstak waar AI zowel het diepst is doorgedrongen als het meest onder publieke discussie staat. CBS rapporteerde 58,0% AI-gebruik in 2024 in de bedrijfstak informatie en communicatie — het hoogste percentage van alle Nederlandse sectoren. Tegelijk waarschuwt de AP voor toenemende risico’s rond deepfakes en synthetische content.
Wat er speelt
Wat er speelt in ICT en media.
In ICT-bedrijven zijn codeerassistenten standaard, met GitHub Copilot, Cursor en Microsoft Copilot als meest gebruikt. De NPO ontwikkelt eigen aanbevelingsalgoritmes; RTL gebruikt AI voor automatische thumbnail-selectie. ANP, NU.nl, Volkskrant, DPG Media en Mediahuis hebben formele AI-richtlijnen gepubliceerd. GPT-NL (TNO, NFI, SURF, met steun van EZ €13,5 miljoen) bouwt een Nederlandstalig basismodel; NDP Nieuwsmedia leverde de archieven van meer dan 30 titels.
Waarom AI-geletterdheid juist hier telt
Transparantieplicht, DSA en auteursrecht komen samen.
In deze sector lopen vier juridische lijnen samen. Ten eerste de AI-verordening, met biometrie, emotieherkenning, kritieke digitale infrastructuur en aanbevelingssystemen op grote platforms als hoog-risico of verboden categorieën (artikel 5 en bijlage III). Ten tweede artikel 50 AI-verordening: aanbieders en gebruikers moeten synthetische output markeren en deepfakes herkenbaar maken, met uitzondering voor menselijk redactioneel gecontroleerde tekst. Ten derde de Digital Services Act en de Digital Markets Act. Ten vierde het auteursrecht en de TDM-uitzonderingen uit artikel 3-4 van de DSM-richtlijn 2019/790.
De vier SAIG-niveaus voor ICT en media
Vier niveaus, één schema.
Voor ondersteunend personeel dat incidenteel AI-tools gebruikt.
Voor junior developers, content creators, social media managers en redacteuren die AI in dagelijkse productie inzetten.
Kernniveau voor software/data engineers, journalisten, art directors en performance marketeers die AI-output zelfstandig moeten verantwoorden.
Voor ML engineers met modelverantwoordelijkheid, CTO’s, Chief AI Officers, hoofdredacteuren, FG’s en compliance officers (DSA, auteursrecht, AI Act).
Welk niveau past bij welke rol?
Rol en aanbevolen niveau.
| Rol | AI-contact | Aanbevolen niveau |
|---|---|---|
| Office assistant, ondersteunend personeel | zijdelings | Awareness Badge |
| Junior developer, content creator, social media manager | dagelijks AI in productie | Basis |
| Software/data engineer, journalist, art director | zelfstandig AI-output verantwoorden | Practitioner |
| ML engineer, prompt engineer, UX-designer | bouwt of stuurt AI-systemen | Practitioner |
| CTO, Chief AI Officer, hoofdredacteur | governance, beleid, auteursrecht | Advanced |
| Compliance, FG, DPO | DSA, AI Act, AVG | Advanced |
Voor organisaties en voor professionals
Eén norm, twee sporen.
Voor ICT-bedrijven, omroepen, uitgevers en bureaus biedt SAIG een schemamatige invulling van artikel 4 die aansluit op artikel 50 transparantieplichten en op de DSA-vereisten voor zeer grote platforms. Voor individuele professionals is het certificaat een draagbaar, onafhankelijk bewijs van getoetste competentie — relevant in een arbeidsmarkt waarin functietitels rond AI razendsnel verschuiven.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over AI in ICT en media.
Moet AI-gegenereerde content altijd worden gelabeld?
Vanaf 2 augustus 2026 geldt artikel 50. Voor tekst die menselijk redactioneel is gecontroleerd bevat lid 4 een uitzondering; voor deepfakes en synthetische audio/video blijft labeling vereist.
Is SAIG verplicht voor developers?
Nee. Artikel 4 verplicht een toereikend niveau van AI-geletterdheid; SAIG-certificering is één route.
Welk niveau past bij een ML engineer?
Practitioner; bij eindverantwoordelijkheid voor productiemodellen Advanced.
Hoe verhoudt SAIG zich tot de DSA?
Complementair. DSA stelt eisen aan platforms; SAIG certificeert de personen die de naleving inhoudelijk vormgeven.
Mag een redactie ChatGPT gebruiken?
Mag, mits volgens redactionele richtlijnen, met menselijke controle en — voor synthetische beelden of stemmen — met transparantielabel.
Wat geldt voor auteursrecht en trainingsdata?
TDM-uitzonderingen uit artikel 3-4 DSM-richtlijn met opt-out voor rechthebbenden zijn leidend. SAIG-Advanced toetst deze competentie.
Volgende stap
Plan een oriëntatiegesprek.
Wij bespreken wat artikel 4 specifiek voor uw organisatie in ICT en media betekent en welke SAIG-route past bij uw rollen en risicoprofiel.
Bronnen: CBS AI-monitor 2024; AP-rapportage AI & algoritmische risico’s 2024; TNO over GPT-NL (juli 2025); NDP Nieuwsmedia; Villamedia overzicht AI-richtlijnen redacties; EUR-Lex Verordening (EU) 2024/1689; DSA Verordening (EU) 2022/2065.