AI-geletterdheid en certificering in de industrie.
De Nederlandse industrie loopt in AI-adoptie achter op de koplopers, maar het belang neemt snel toe. Volgens een ING-themastudie 2025 gebruikt circa 18% van de industriebedrijven AI; bij grote industriebedrijven (250+ werknemers) is dat 64%. TNO constateerde in 2026 dat Nederland op 264 robots per 10.000 werknemers staat.
Wat er speelt
Wat er speelt in de industrie.
ASML, Philips, VDL, Tata Steel en FrieslandCampina zetten AI in voor predictive maintenance, computer vision in kwaliteitsinspectie, procesoptimalisatie en generatieve ontwerp-copilots. FME en Smart Industry hebben samen met AIC4NL een gratis AI-leerlijn voor de maakindustrie gelanceerd. Siemens wees op industriële copilots voor engineering, planning, operaties en service. De ING-studie wijst tegelijk op een dalend software-kapitaal in de industrie.
Waarom AI-geletterdheid juist hier telt
De bijlage I-route via productveiligheid.
De AI-verordening volgt voor industrie de bijlage I-route via productveiligheidswetgeving: AI als veiligheidscomponent in producten onder de Machineverordening (EU) 2023/1230, liften, drukapparatuur, speelgoed of radio-apparatuur kwalificeert automatisch als hoog-risico. Voor in producten geïntegreerde systemen gelden de verplichtingen vanaf 2 augustus 2028. Daarnaast gelden de herziene productaansprakelijkheid, NIS2 voor cyberweerbaarheid, de Cyber Resilience Act en de NEN-EN-ISO/IEC 42001 voor AI-managementsystemen.
De vier SAIG-niveaus voor de industrie
Vier niveaus, één schema.
Voor productiepersoneel dat zijdelings met AI-systemen werkt.
Voor operators, monteurs en kwaliteitsinspecteurs die AI in dagelijkse procescontrole gebruiken.
Voor procesengineers, R&D-ingenieurs, productontwerpers en maintenance planners die AI-output zelfstandig beoordelen.
Voor plant managers, kwaliteitsmanagers, OT-securityspecialisten, AI/data engineers, CTO’s en veiligheidskundigen (conformiteit onder Machineverordening en AI Act).
Welk niveau past bij welke rol?
Rol en aanbevolen niveau.
| Rol | AI-contact | Aanbevolen niveau |
|---|---|---|
| Productiemedewerker, magazijnmedewerker | zijdelings | Awareness Badge |
| Operator, monteur, kwaliteitsinspecteur | dagelijks AI-toezicht | Basis |
| Procesengineer, productontwerper, R&D-ingenieur | beoordeelt AI in procesketen | Practitioner |
| Maintenance planner, data engineer | werkt met modeloutput | Practitioner |
| Plant manager, kwaliteitsmanager, veiligheidskundige | conformiteit en governance | Advanced |
| OT-securityspecialist, CTO, AI Officer | NIS2, AI Act, productaansprakelijkheid | Advanced |
Voor organisaties en voor professionals
Eén norm, twee sporen.
Voor industriebedrijven biedt SAIG een schemamatige invulling van artikel 4 die aansluit op productveiligheidstrajecten onder de Machineverordening en op NIS2-zorgplichten. Het certificaat is functiegroep-gericht: van operator tot CTO. Voor individuele professionals is het een verifieerbaar bewijs van AI-competentie dat tussen werkgevers meegaat.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over AI in de industrie.
Wanneer is een AI-systeem in de industrie hoog-risico?
Wanneer het als veiligheidscomponent fungeert in een product onder EU-harmonisatiewetgeving (zoals de Machineverordening). Verplichtingen voor deze bijlage I-producten gelden vanaf 2 augustus 2028.
Is SAIG verplicht voor de industrie?
Nee. Artikel 4 verplicht een toereikend niveau van AI-geletterdheid; SAIG-certificering is één manier om dat aantoonbaar te maken.
Hoe verhoudt SAIG zich tot ISO/IEC 42001?
ISO/IEC 42001 is een AI-managementsysteemnorm voor organisaties; SAIG certificeert personen. Beide zijn complementair.
Welk niveau past bij een procesengineer?
Practitioner is doorgaans het kernniveau; bij hoofdverantwoordelijkheid voor modellen Advanced.
Geldt NIS2 ook voor de industrie?
Voor essentiële en belangrijke entiteiten ja; controleer per organisatie de classificatie onder de Cyberbeveiligingswet.
Wat verandert er op 2 augustus 2026?
Handhaving op artikel 4 begint; voor in producten geïntegreerde AI (bijlage I) gelden de verplichtingen vanaf 2 augustus 2028.
Volgende stap
Plan een oriëntatiegesprek.
Wij bespreken wat artikel 4 specifiek voor uw organisatie in de industrie betekent en welke SAIG-route past bij uw rollen en risicoprofiel.
Bronnen: ING Research themastudie “AI in de industrie” 2025; CBS AI-monitor 2024; TNO-rapport robotisering 2026; FME en Smart Industry; AIC4NL leerlijn maakindustrie; EUR-Lex Verordening (EU) 2024/1689 en (EU) 2023/1230.